Truyện cổ – Tìm ra hạt gạo và chó con không mở mắt.

du lich va van hoa 2 scaled - Truyện cổ - Tìm ra hạt gạo và chó con không mở mắt.

Đây là một câu truyện cố tích rất hay của người Mường Ạu Tá khi nhân hóa hai con vật nuôi thân thuộc nhất để kể. Câu chuyện nhằm răn dạy con cháu về hậu quả của sự dối trá thông qua những điều tự nhiên, gần gũi diễn ra xung mình.

Nàng Ờm gieo hạt giống lạ

Chuyện kể, thuở mới khai thiên lập địa con người chưa có giống lúa và chưa biết trồng lúa, chưa biêt tới hạt gạo. Ngày ấy lương thực chính dành cho cả con người và vật nuôi chỉ có ngô, khoai, sắn. Khi đó tất cả vạn vật đều biết nói và có quyền ngang nhau, mỗi loài một công việc và hưởng lợi ích dựa vào công sức của mình.

Khi con người đi làm đồng áng, những con vật cũng sẽ đi theo, chó thì canh chừng thú dữ bảo vệ con người lúc con người đang bận làm đồng áng, lợn thì ủi đất để giúp trồng cây lương thực. Một hôm, lúc đi làm gần suối, lợn ủi đất cạnh suối tạo thành các vũng lầy. Vừa hay lúc ấy nàng Ờm (nàng tiên ở trên trời) đi gieo hạt và làm rớt mấy hạt giống lạ xuống vũng lầy đó.

Tìm ra hạt gạo

Ít lâu sau, hạt giống nảy mầm mọc lên cây và trổ bông. Thấy cây lạ, con người tách lấy hạt phía trong ăn thử, sau đó dựa theo cách chế biến các loại lương thực khác, con người đem nướng, hấp lên ăn thấy dẻo và có mùi rất thơm. Con người cho rằng đây chính là hạt giống mà Ma Bơi (tức Ngọc Hoàng) đã bạn cho nên đã nhân giống, nhờ có lợn ủi đất thành vũng lầy nên con người đã học theo và biết làm ruộng.

Vì là của trời ban nên tất cả bộ phân trên cái cây đều có thể ăn được, con người và các con vật nuôi đã họp lại để phân chia lợi ích, Ma Bơi được mời xuống trần gian để làm người phân chia. Ma Bơi khi xuống trần mới biết giống lúa đã vô tình bị rớt xuống trần gian, nhưng vẫn để cho muôn loài sử dụng.

Ma Bơi phân chia lợi ích

Xét theo công của từng loài, Ma Bơi phân lợi ích như sau:

  • Con người có công lớn biết làm đồng, trồng lúa nên sẽ được ăn phần ngon nhất là hạt gạo, con cá bơi trong ruộng có công khuấy động bùn đất để cây hút chất dinh dưỡng nên sẽ được ăn phần rễ cây, trâu giúp con người cày bừa nên được ăn phần thân và lá, còn vỏ trấu thì sẽ phần của chó và lợn.

Sau khi Ma Bơi phân chia xong lợn nói:

  • Tôi có công ủi đất tạo thành vũng lầy nên hạt rơi xuống mới nảy mầm mọc lên cây lúa, cũng từ việc tôi ủi đất con người mới học theo để biết làm ruộng, tôi phải được hưởng nhiều hơn chó.

Ma Bơi nghe vậy thấy hợp lý, nên đã nói rằng:

  • Nếu vậy, lợn cũng có công rất lớn, nên sẽ cho lợn được ăn hạt gạo giống như con người.

Chó nghe xong liền lên tiếng, chó nói:

  • Vũng lầy đó là của tôi đã làm nên, ở đó in dấu chân tôi nhiều hơn, nếu không tin Ma Bơi hãy đi đếm dấu chân xem.

Ma Bơi không biết phân xử ra sao nên đã nghe theo lời chó đi đếm dấu chân, đếm xong thì thấy đúng là dấu chân chó nhiều hơn, nhưng có một điều mà Ma Bơi không biết là chó không phải làm gì cả, chỉ chạy quanh đó nên mới để lại nhiều dấu chân. Lợn vì hiền nên đuối lý, không chứng minh việc làm của mình. Ma Bơi đã đưa ra quyết định cuối cùng là chó sẽ ăn hạt gạo như con người, còn lợn sẽ ăn vỏ trấu. Lợn ấm ức, nhưng vì không lanh như chó, nên không thể cãi lại chó, không tự chứng minh được công sức của mình.

Trước khi Ma Bơi về trời lợn đã nói rằng:

  • Chó đã cướp công của tôi, nhưng tôi không có cách để chứng minh điều đó. Nếu những lời tôi nói là đúng thì từ bây giờ trở đi chó đẻ con ra, chó con sẽ không mở được mắt.

Kể từ đó, chó con sinh ra đều chưa mở mắt ngay mà phải được một tháng sau mới có thể mở mắt. Điều đó đã ngầm chứng minh lời nói của lợn là chính xác, nhưng lời Ma Bơi đã nói ra nó như một hương ước đã được cam kết trước mặt muôn loài, nên không thể rút lại lời được.

Nhưng thay vì tất cả mọi vật đều bình đẳng thì bây giờ Ma Bơi đã có sự ưu tiên dành cho lợn và sự trừng phạt dành cho chó. Đến bữa ăn thì lợn sẽ được con người cho ăn trước, sau đó đến giờ con người ăn và chó sẽ phải ăn sau cùng. Ngoài ra chó được ăn hạt gạo, ăn cơm giống như con người nên cũng sẽ phải có cách để phân biệt giữa đồ ăn cho con người và đồ ăn của chó.

Làm cách nào và phân biệt như thế nào thì mời các bạn đón đọc ở câu chuyện tiếp theo nhé!

Trả lời